चैत्र गौरी पूजा माहिती

चैत्र महिना म्हणजे वसंताच्या आगमनाची चाहूल आणि त्याचबरोबर येते ती म्हणजे चैत्र गौरी. हिंदू संस्कृतीमध्ये या गौरीला देवी पार्वती असेही म्हणतात. हीच पार्वती ह्या चैत्र महिन्यात आपल्या माहेरी येते अशी जुनी समजूत आहे. भारतातील विविध भागांमध्ये या चैत्र महिन्यातील गौरीला वेगवेगळी नावे दिलेली आहेत. राजस्थानात गणगौर तर कर्नाटकात तडीगे गौरी किंवा उज्जले गौरी आणि महाराष्ट्रात तर ती चैत्रगौर म्हणून ओळखली जाते.विवाहित स्त्रियांसाठी हा महिना म्हणजे जणू काही व्रत पर्वणीच असते.चैत्र शुद्ध तृतीये पासून वैशाख शुक्ल तृतीयेपर्यंत गौरीची पूजा करून महिनाभर हा उत्सव साजरा केला जातो. महाराष्ट्रात गौरीचा दोलोत्सव चैत्र शुद्ध तृतीयेपासून वैशाख महिन्यातील अक्षय तृतीयेपर्यंत साजरा करतात. हे व्रत उन्हाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर साजरे होत असते. त्यामुळे ते मानवी जीवनाशी आणि ऋतूचक्राशी निगडित असेच आहे. गौरीचे पूजन गुजरातमध्ये चैत्र महिन्यात संध्याकाळच्या वेळेला केले जाते.उत्तर कर्नाटकात चैत्रदा गौरीच्या व्रतामध्ये माठात पाणी भरून त्याची पूजा केली जाते. तो माठ घराबाहेर पाणपोयीसारखा ठेवला जातो. कलशासमोर गुळाच्या ढेपेवर विड्याच्या पानावर हळद पसरून ठेवली जाते. तिला हरिद्रा गौरी असे म्हणतात. ह्या व्रत कालावधीमध्ये महाराष्ट्रात सर्वसामान्यपणे देवघरातील अन्नपूर्णेची विशेष पूजा महिनाभर केली जाते. देवीला सुगंधी उटणे, सुवासिक फुले अर्पण करण्याची पद्धत रूढ आहे. त्याचबरोबर देवीला नैवेद्य म्हणून कैरीचे पन्हे, आंबे डाळ, ओले हरभरे अर्पण केले जाते. तसेच आंबा कलिंगड टरबूज अशी गोड रसाळ फळे या ऋतूत विशेषतः उपलब्ध होतात म्हणून ती ही अर्पण केली जातात. याच कालावधीमध्ये महिला हळदी कुंकू समारंभ साजरे करतात. सुवासिनी आणि कुमारिका यांना बोलावून त्यांना आंबेडाळ, कैरीचे पन्हे दिले जाते आणि त्यांची ओल्या हरभऱ्यांनी ओटी भरली जाते. त्याचप्रमाणे घरातील किंवा कुटुंबातील ज्या माहेरवाशीण आहेत त्यांना घरी जेवावयास बोलावले जाते.